🇯🇵 สอนภาษาญี่ปุ่น · ไวยากรณ์
📚 ผันกริยาญี่ปุ่น ควรเริ่มจาก 「辞書形」หรือ「ます形」ดี?
🏆 เริ่มจาก 辞書形 ครับ ✋😂
หลายคนเริ่มเรียนจาก たべます、いきます、よみます เพราะมันดูสุภาพ ดูน่ารัก ดูเป็นมิตรกับมนุษย์มากกว่า
แต่ปัญหาคือ สมองบางคนดันจำไปเลยว่า 「たべます」คือคำศัพท์ 1 คำ ทั้งที่จริง ๆ แล้วมันคือ
พอวันหนึ่งครูบอกว่า "เอ้า! ผันเป็น たべない" สมองก็เริ่ม...
เหมือนกำลังแกะปมระเบิดอยู่ 😅 โถ..ลูกกกกก
🔬 งานวิจัยของ Prof. Alessandro Benati (2005) ที่ศึกษาเรื่อง Processing Instruction พบว่า ผู้เรียนที่ถูกฝึกให้มอง "รากศัพท์" และรูปพื้นฐานของกริยาตั้งแต่แรก มีแนวโน้มรับมือกับการผันรูปและการตีความประโยคซับซ้อนได้ดีกว่า
พูดง่าย ๆ คือ ถ้าสมองมอง 「たべます」เป็นก้อนเดียว เวลาเจอ たべない、たべた、たべられる ชีวิตจะเริ่มเหนื่อย เพราะต้องคอยแกะ ます ออกก่อนทุกครั้ง
🇯🇵 ฝั่งญี่ปุ่นเองก็มีการพูดถึงเรื่องนี้เช่นกัน โดยเฉพาะแนวคิดด้าน "ไวยากรณ์เพื่อการเรียนการสอน" ของ NINJAL และ Prof. 野田尚史 (Noda Hisashi)
คำถามสำคัญคือ ทำไมผู้เรียนต้องรอถึงระดับกลาง ถึงจะเริ่มอ่านภาษาญี่ปุ่นที่คนญี่ปุ่นใช้จริงได้? เพราะในโลกจริง ไม่ว่าจะเป็นเว็บไซต์ ข่าว อนิเมะ นิยาย หรือเกม มันเต็มไปด้วยรูปธรรมดาและรูปพจนานุกรม ไม่ใช่ ます形 ล้วน ๆ
ลองดูประโยคนี้:
ถ้ารู้จักแค่ 飲みます หลายคนอาจแอบคิดว่า "飲む นี่ญาติฝ่ายไหนของ 飲みます?" 🤣
อีกเรื่องที่น่ากลัวคือ Fossilization หรือการจำรูปแบบเดิมจนแก้ยาก
ผู้เรียนที่คุ้นกับ ます形 มาก ๆ บางครั้งเวลาจะผันกริยา ต้องทำกระบวนการในหัวประมาณนี้:
ระหว่างนั้น คนญี่ปุ่นพูดจบไป 3 ประโยคแล้ว 🤣
แต่เดี๋ยวก่อน ไม่ได้แปลว่า ます形 ไม่ดีนะครับ ในชีวิตจริงเรายังต้องใช้ ありがとうございます、お願いします、行きます เยอะมาก และการพูดสุภาพก็สำคัญมาก โดยเฉพาะถ้าเรียนเพื่อทำงาน เรียนต่อ หรือใช้ชีวิตในญี่ปุ่น
เพราะถ้าเรียนรูปพจนานุกรมไปแล้วใช้ในชีวิตประจำวันเลย ก็อาจเป็นเรื่องเหมือนกันนะ เช่น ณ ร้านขายของ ถ้าเราจะซื้อของสิ่งนึงแล้วพูดว่า これを買う。คงโดนคนญี่ปุ่นมองหน้าตาแข็งและทำปากมุบมิมใส่ได้นะจ๊ะ 555
ในใจเขาอาจคิดว่า "เอ๊ะ...คนนี้พูดห้วนจังนะ" ไรงี้เลย...
ถ้า 辞書形 คือ "รากไม้"
ます形 ก็คือ "กิ่งก้าน"
รู้รากก่อน กิ่งไหนงอกมาก็เข้าใจได้ง่ายขึ้น 😊
สรุปทางที่ลงตัวสำหรับผม
📚 งานวิจัยและเอกสารที่เกี่ยวข้อง
- Benati, A. (2005). The Effects of Processing Instruction on the Acquisition of the Japanese Past Non-Honorific Form. IRAL.
- Hatasa, K. (2002). The Acquisition of Japanese Verbal Morphology: Input Information and Learnability.
- Noda, H. (野田尚史) et al. コミュニケーションのための日本語教育文法.
- National Institute for Japanese Language and Linguistics (NINJAL / 国立国語研究所).
- The Japan Foundation — Marugoto: Japanese Language and Culture Series.